ذبيح الله صفا
1069
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
64 - رضى آرتيمانى « 1 » مير محمد رضى آرتيمانى از شاعران صوفىمشرب نيمهء نخستين از سدهء يازدهمست . مولدش آرتيمان در نيم فرسنگى تويسركانست . آنچه در تذكرهها ازو سخن گفتهاند بسيار كوتاه و خالى از اطلاع دربارهء او و اثرهايش است . همينقدر معلومست كه در آغاز عهد شباب بهمدان رفت و در آنجا با شاعرانى كه از آن شهر و ناحيتهاى نزديك به آن مانند توى و سركان و نهاوند بودند معاشرت داشت مثل مير مغيث محوى و مرشد بروجردى و رشكى و هلاكى ، و بعيد نيست كه در همان اوان خدمت ميرزا ابراهيم حسنى همدانى از پيشروان اهل تصوف آن ديار را نيز دريافته و ازين راه متمايل بمقالات اهل تصوف و عرفان شده باشد « 2 » .
--> ( 1 ) - دربارهء او بنگريد به : * آتشكدهء آذر ، بمبئى ، ص 255 - 256 . * بهارستان سخن ، ص 505 . * تذكرهء نصرآبادى ، ص 273 - 274 . * نتايج الافكار ، ص 264 . * رياض العارفين هدايت ، ص 129 - 131 . * سرو آزاد ، مير غلامعلى آزاد ، ص 84 . * صبح گلشن ، سيد على حسن خان ، هند ، ص 179 . * مقدمهء ديوان رضى الدين آرتيمانى ، تهران 1346 . * آقاى احمد گلچين معانى در حاشيهء ميخانه ( ص 936 - 937 ) بيشتر اشارههاى كوتاه مأخذهاى يادشده را جمع و نقل كرده است و در همان چاپ از ميخانه ساقى نامه رضى كه در آن كتاب جنبهء الحاقى دارد در 61 بيت گنجانيده شده است . نقل تاريخ وفات رضى هم از آنجاست . ( 2 ) - اين معانى مستفاد است از گفتار ملا عبد الباقى نهاوندى در ضمن بيان حال مرشد بروجردى ( مآثر رحيمى ، ج 3 ) بدانجا رجوع شود .